5. DEMOCRATIE EN GOED BESTUUR
Het Vlaams Belang dankt zijn geloofwaardigheid in hoge mate aan zijn consequente afwijzing van de politieke corruptie, de vriendjespolitiek en het financieel gesjoemel van de traditionele partijen op elk niveau. Wij zijn een politieke partij die democratie hoog in haar vaandel voert. Het Vlaams Belang streeft naar democratisch georganiseerde steden en gemeenten waarin de instellingen en overheden de plaatselijke problemen op een zo degelijk en efficiënt mogelijke manier oplossen.
Gemeentelijke en provinciale democratie
Voor het Vlaams Belang houdt democratie in dat er een duidelijke bevoegdheidsverdeling moet komen tussen de Vlaamse overheid en de lokale overheden, de steden en de gemeenten. In principe pleiten wij voor bevoegdheden op een zo laag mogelijk bestuursniveau, behalve als blijkt dat de taak niet op dat niveau te vervullen is. De keuze voor een bestuurlijke organisatie op een zo laag mogelijk niveau heet het ‘subsidiariteitsbeginsel.’ Het komt er in feite op neer dat de overheid de beslissingen zo dicht mogelijk bij de betrokken mensen zelf dient te nemen.
Voor het Vlaams Belang is de gemeenteraad, waarin de verschillende politieke strekkingen evenredig zijn vertegenwoordigd op basis van vrije en eerlijke verkiezingen, als regelgevende macht de belangrijkste politieke instelling van de gemeente. We nemen uitdrukkelijk afstand van afgeleide mandaten en afgeleide structuren. OCMW-raadsleden en leden van andere lokale raden moeten dus meer controle toestaan op hun functioneren. Gemeentelijke vzw’s en andere schimmige structuren die snel toegeven aan de verleiding om het algemeen belang niet langer te dienen en enkel maar een bepaalde politieke achterban te bedienen of die vooral gericht zijn op de eigenbaat van hun bestuurders, moeten worden afgeschaft.
Het Vlaams Belang kiest voor de directe democratie waarbij de burger via beslissende referenda invloed uitoefent op het beleid. Het is van zeer groot belang dat de bevolking over alles geïnformeerd wordt, zoniet is de uitoefening van elk democratisch controlerecht onmogelijk. Enkel goed geïnformeerde burgers kunnen een zinnig oordeel vellen over het gevoerde beleid. Zo dienen burgers inspraak te krijgen van bij de aanvang van - bijvoorbeeld - belangrijke ruimtelijke plannen (BPA’s) en niet op het moment wanneer de plannen reeds een definitieve vorm hebben gekregen.
Meer democratie in de stad of de gemeente houdt voor het Vlaams Belang in dat de bevolking de burgemeester rechtstreeks verkiest. Wij zijn ook voorstander van de rechtstreekse verkiezing van de leden van de raad voor maatschappelijk welzijn (OCMW). Het ontwerp van Gemeentedecreet trachtte onder andere de rechtstreekse verkiezing van de burgemeester in een decreettekst te gieten. Helaas liep dit in het voorjaar van 2004 mis. De stemming van het uiteindelijke kiesdecreet in februari 2006 was dan ook grotendeels een maat voor niets, tenminste wat het democratisch karakter van de verkiezingen in Vlaanderen betreft. Het Vlaams Belang blijft vanuit de oppositie nochtans niet bij de pakken zitten en zal de nodige initiatieven blijven nemen om de rechtstreekse verkiezing van de burgemeester en een betere decretale basis dan de huidige voor het functioneren van het lokale bestuur op de politieke agenda te plaatsen.
Het Vlaams Belang wou in het kerntakendebat volop meespelen, maar kreeg daartoe van de andere partijen geen kans. Het subsidiariteitsbeginsel is nochtans een belangrijk geloofspunt van onze partij. Het kerntakendebat behandelde de bestuurskracht van lokale overheden, de verschillende bestuurlijke niveaus, hun opdrachten en de middelen die zij daarvoor krijgen toegewezen van de Vlaamse overheid. Een heet hangijzer in de discussie was de ‘open taakstelling’ van de gemeenten en de provincies. Het Vlaams Belang oordeelde dat een zinvol debat pas mogelijk is, indien de overheid daadwerkelijk aanstuurt op een duidelijke taakstelling voor de gemeenten en de provincies. Bovendien mag de overheid niet uit het oog verliezen dat het OCMW een apart bestuursniveau is. Voor de OCMW’s wil het Vlaams Belang een heldere taakstelling, die geleidelijk deze van het sociaal loket moet belichamen. Zo moet het sociaal loket de basisfuncties van de ziekenfondsen overnemen. Ondertussen moet de voorzitter van het OCMW een schepen zijn.
Het Vlaams Belang is van oordeel dat de provincies niet beantwoorden aan de criteria van een transparante overheid en een goed gezag, zo dicht mogelijk bij de Vlamingen. In afwachting van homogene - Vlaamse - bevoegdheidspakketten, vindt het Vlaams Belang dat de overheid het sociaal beleid meer moet vormgeven op het lokale bestuursniveau. Dat kan door de zonet vermelde sociale loketten, waar Vlamingen voor alle uitkeringen en basisverzekeringen terecht moeten kunnen.
Goed en efficiënt bestuur
Een gemeente moet niet alleen democratisch georganiseerd worden, maar moet ook goed functioneren. Dit veronderstelt dat de gemeente een goed beleid voert en haar burgers goed inlicht.
Het is voor het Vlaams Belang uiteraard onaanvaardbaar dat gemeentelijk personeel zou worden aangesteld niet omwille van zijn kwaliteit, maar omdat het de juiste partijkaart bezit of de juiste mensen kent. Het enige criterium dat mag gelden, is de kwaliteit en/of ervaring van de kandidaat. De eventuele aanwerving van gesubsidieerde contractuelen (gesco’s) moet onder de controle van de volledige gemeenteraad vallen. Bij de invulling van vacatures voor vaste benoemingen mogen deze contractuelen niet bevoordeeld worden ten opzichte van andere kandidaten.
Ook is het belangrijk dat personeelsleden die in contact komen met het publiek hoffelijk en vriendelijk zijn in de omgang. Zij moeten zich eveneens strikt aan de taalwetgeving houden. De gemeente is immers het eerste contactpunt tussen burger en overheid. Het is belangrijk dat de burger vertrouwen heeft in de lokale overheid. Het Vlaams Belang eist dan ook dat er een strikte controle komt op aanwervingen en dat enkel de beste kandidaat (zowel qua sociale als qua intellectuele vaardigheden) wordt aangeworven.
In het kader van het opkrikken van een goede (vertrouwens-)relatie tussen inwoner en gemeente zou elke gemeente een infoloket moeten realiseren, dat de burgers inlicht en ter zijde staat bij de gemeentelijke aangelegenheden die hen aanbelangen. Het loket moet de burgers verwijzen naar de juiste overheidsdiensten op elk niveau (federale, gemeenschaps,- gewestelijke en provinciale overheden). Studenten hoger onderwijs (bestuurskunde en politieke en sociale wetenschappen) kunnen in het infoloket stage lopen en voeling krijgen met aspecten van lokaal bestuur. Grote steden en gemeenten richten een volwaardige, professionele en onafhankelijke ombudsdienst op die klachten van burgers vlot en fair behandelt. Kleinere lokale besturen voorzien in een klachtenbus per deelgemeente. De klachten, maar ook vragen en suggesties van de bevolking worden dan door de gemeentesecretaris of de informatieambtenaar beheerd en in voorkomend geval aan de bevoegde schepen overgemaakt, die de verdere afhandeling verzekert en de indiener informeert. Wij willen een halfjaarlijkse rapportageplicht over de afhandeling van de binnengekomen klachten, vragen en suggesties.
Het Vlaams Belang stelt vast dat het verschil in fiscale slagkracht van de 308 Vlaamse gemeenten erg groot blijft. Doordat het gemiddelde belastbare inkomen verschilt van gemeente tot gemeente, verschilt ook de fiscale capaciteit. Het Gemeentefonds vlakt die verschillen maar in beperkte mate af. De som die de Vlaamse regering in dit solidariteitssysteem steekt (500 miljoen euro) is te laag om van een echte compensatie te kunnen spreken en is dus toe aan verhoging. Het criterium van de fiscale draagkracht moet in een verdeling van het Gemeentefonds prominenter aan de orde zijn.
Vele gemeenten hebben een enorme schuldenberg die de komende generaties zullen moeten afbetalen. Vaak is die berg het gevolg van pure geldverkwisting. Sommige schepencolleges laten zich inderdaad in de eerste plaats leiden door de naambekendheid die allerhande prestigeprojecten opleveren. Daarbij worden dan allerlei belangengroepen bevoordeeld.
Vele gemeenten voeren vermomde belastingsverhogingen door. Het Vlaams Belang zet zich hiertegen af en eist dat belastingen op verkrotting, lawaaihinder, manifestaties, vervuiling enzovoort geen louter financiële operaties zijn, maar wel degelijk de oplossing van het probleem ten goede komen. Elke belasting dient eerlijk te worden aangegeven.
Tot slot wil het Vlaams Belang een matiging in de kosten die worden aangerekend naar aanleiding van de uitreiking van nieuwe elektronische identiteitskaarten, reispassen, rijbewijzen en leurkaarten. De diensten van het lokale bestuur zijn er ook en zelfs in de eerste plaats ten behoeve van de bevolking. Het eerder willekeurig aanrekenen van lokettaksen is een vorm van onbehoorlijk bestuur. Hoogstens de reële kostprijs kan verhaald worden op de ‘klanten’ aan de loketten van de lokale overheidsdiensten.
Elektronisch bestuur
Het Vlaams Belang is vanzelfsprekend sterk voorstander van de verdere uitbouw van lokaal elektronisch bestuur. De realisatie van het e-loket laat nochtans op zich wachten. Niet alle Vlaamse steden en gemeenten zijn hier even goed in mee. Toch primeert voor ons de gebruiksvriendelijkheid en de sobere, zij het zo volledig mogelijke, benadering van de functies die een stedelijke of gemeentelijke webstek aan de inwoners en de plaatselijke bedrijven aanbiedt. Het is onbehoorlijk om voortdurend te beloven dat een reispas kan worden aangevraagd via de gemeentelijke webstek en dat die aanvraag volledig elektronisch kan worden afgehandeld, terwijl dit in de praktijk (nog steeds) niet zo is. Het Vlaams Belang kiest dan ook in de eerste plaats voor een goed gestructureerde webstek van het lokaal bestuur, waarachter databasissen schuilgaan met uniforme protocollen. Indien de Vlaming beschikt over een unieke sleutel, bijvoorbeeld op de elektronische identiteitskaart, dan kunnen op die manier gegevensbanken veilig worden gekoppeld, onverminderd de waarborgen die wij willen inbouwen ter bescherming van het privéleven van de bevolking.
Corruptie bestrijden
Corruptie doet zich nog vaak gevoelen. Ook op het lokale niveau. Het Vlaams Belang roept dan ook op gemeentelijk vlak op tot een kordate aanpak, waarbij elke vorm van corruptie keihard wordt aangepakt. Een globale strategie dringt zich hier op. Inzake openbare aanbestedingen moeten bij alle belangrijke contracten open procedures worden ingeschreven, zodat er echt sprake is van een eerlijke vrije mededinging. De beslissingen inzake aankopen en investeringen moeten genomen worden aan de hand van objectieve criteria - te weten de beste prijs-kwaliteitverhouding - en niet op basis van connecties en vriendjespolitiek.
Het spreekt vanzelf dat een grondige aanpak van de corruptie enkel mogelijk is, indien het door het Vlaams Belang verdedigde beginsel van openbaarheid van bestuur consequent op alle debat- en beslissingsniveaus in de gemeente toegepast wordt. Politici die op een ernstige strafrechtelijke manier in opspraak komen, moeten minstens tijdelijk hun uitvoerende mandaten neerleggen. In deze optiek pleit het Vlaams Belang ook voor het opleggen van een sluitende deontologische code aan alle gemeenteraadsleden, inclusief de leden van het schepencollege.
Wat ons betreft, richt de Vlaamse overheid een specifieke dienst op voor de inspectie van lokale besturen. Deze dienst ondersteunt de provincies bij de controle, opvolging en overwaking van het financiële beleid van de lokale besturen. Hij controleert tevens het wettelijke karakter van de besluitvorming van gemeentelijke en stedelijke besturen. De Vlaamse regering legt de criteria daarvoor vast, zonder te raken aan de gemeentelijke en stedelijke autonomie in de geest van het gemeentedecreet.
Een aantal actiepunten
Het Vlaams Belang pleit voor:
- een gemeentelijk aanwervingsbeleid dat enkel rekening houdt met competentie;
- een spaarzame, sobere en efficiënte overheid, ook op gemeentelijk niveau;
- een gemeentelijk infoloket, een klachten- en suggestiebus en voor grote steden voor een klantgerichte ombudsdienst;
- een vragenhalfuurtje aan het begin van de gemeenteraad, zodat de burger nog de mogelijkheid heeft tot inspraak vóór de beslissingen worden genomen;
de beste verhouding van prijs en kwaliteit als basis voor openbare aanbestedingen en aankopen via onderhandelingsprocedures; - besparing in het teken van een goed bestuur: vermindering van het aantal schepenen in elke gemeente;
- een lokale actieve openbaarheid van bestuur.
[Inhoudtafel]
|
|
